Abdera'da Azınlık Tartışmaları

 

            Sevgili okuyucularım son zamanlarda beni sık sık arayarak “Senin şu Abderalılar ne âlemdeler?” diye soruyorlardı. Nasıl olsunlar, gene bildiğiniz gibi saçma sapan ve sonu gelmez tartışmaların girdabında yuvarlanıp duruyorlar. Hepinizde biraz Abderalılık bulunduğunu ve bu sevimli “budalaları” özlediğinizi biliyorum. Onun için bu hafta sizlere, 2500 yıl önce bugün Abdera’daki en popüler tartışmadan söz edeceğim.

X X X

            Artık biliyorsunuz ama yine de Eski Yunan’da M.Ö. 6. yüzyılda İyonya’dan gelen Anadolu’lu Teos halkının kurduğu “Abdera” isimli bir şehir devleti olduğunu; Abdera’nın EYŞDB (Eski Yunan Şehir Devletler Birliği)’ye girmek için uğraştığını; ünlü kral 10. Sezeryus’u, iktidardaki Ampulos’ları ve muhalefetteki Okos’ları hatırlatalım.

            Efendim, ünlü Abderalı filozof Demokritus’un gülmekten çatlamasına sebep olan “eşeğin gölgesi” tartışmasından sonra Abderalıların bir türlü halledemedikleri “turbanyus” tartışması devam ederken Abdera’nın başına bir de “Abderalılık” tartışması çıkmış. Daha önceki “budalaca” tartışmaları hatırlarsınız: Struthion isimli bir Abderalı’nın kiraladığı eşeğin, gölgesini de kiralayıp kiralamadığı konusundaki “eşeğin gölgesi” tartışmasında, Abderalı’lar “eşekçiler” ve “gölgeciler” diye ikiye ayrılmıştı. Abdera’nın, “turbanyus” hakkındaki ikinci ünlü tartışmasında, “turbanyusçular” başörtüsünün üstten iğnelenerek takılmasını, “antiturbanyusçular” ise çenenin altında iki ucun düğmelenmesini istemişlerdi.

X X X

            Abdera’daki son tartışma “Abderalıların Kimliği” hakkında imiş. Abdera’nın EYŞDB’ye girmesi için müzakerelere başlanıp başlanamayacağı konusunda M.Ö. 17 Aralık 504 tarihinde karar verilecekmiş. Eğer karar müsbet olursa müzakereler en az 10-15 sene devam edecek; ancak bundan sonra Abdera, Birliğe dahil olabilecekmiş. Bu sürenin uzunluğuna itiraz eden Abderalılara, “Siz budalaca tartışmalarınızı daha önce bitiremezsiniz ki...” cevabı verilmiş.

            Bu arada EYŞDB’nin kaprislerine tahammül etmek zorunda kalan Abderalıların huzurunu bozmak isteyenler, EYŞDB’nin “azınlıkus” saplantısını kullanarak ortalığı karıştırmışlar. Abdera’da halkın büyük çoğunluğu “Abderalı” imiş. Ancak bir kısım halk da kendisini “Kapteralı” olarak kabul edermiş. Abderalılar ile Kapteralılar, asırlardır birlikte kardeşçe yaşarlarmış. Gelgelelim, Abdera’nın parçalanmasını isteyen diğer bazı Antik şehir devletlerinin kışkırtmasıyla “KK’yus” terör örgütü eylemleriyle huzuru bozmaya çalışırmış.

X X X

            Bu arada, Abdera’daki “Abderalılık” tartışması, tarihin kaydettiği en demogojik lâf salatası olarak ortaya çıkmış. Ampulos’ların yönettiği Abdera’da Başnâip Tayyibus’un  Kurulos’una baskın yapan filozof Baskınus Oranus, Abderalılar için yeni bir üst kimlik icat ederek, aklı sıra “azınlıkus” sorununu çözmeye kalkışmış. Oranus’a göre “Abderalılık” alt etnik kimlikmiş ve bu durumda “Kapteralılar”ın kimliğini temsil etmiyormuş. Bunun için üst kimlik olarak “Abderalılık” yerine “Abderalılılık” denmeliymiş. Kelimedeki ikinci “lı”, Abderalılar ile Kapteralıların ortak üst kimliğini ifade ediyormuş. Bu görüşü savunanlara “lılıkçılar”, karşı olanlara da “lıkçılar” denmiş.

            “Lılıkçılar”, daha önce Abdera’da Kral Sezeryus’un ataları zamanında bu sorunun olmadığını; çünkü “Osmanlıyus” üst kimliğinin bulunduğunu savunuyorlarmış. “Lıkçılar” ise, “Abderalılık” kimliğinin etnik olmadığını ve bütün “Abdera Lâik Cumhuriyeti” vatandaşlarını temsil ettiğini, ayrı bir “Abderalılılık” kimliğinin, bir kısım ayrılıkçı Kapteralılar ile KK’yuslar’ın işine yarayacağını söyleyerek itiraz ediyorlarmış.

X X X

            Bir ara tartışma öylesine hararetlenmiş ki, “eşeğin gölgesi” tartışmasının heyecanını bile unutturmuş. Kurulos Başkanı Jimnasyum’dan İbrahim Kabos’un Basın Toplantısı’nda okuduğu Oranus’un “lılık” tezinin savunulduğu azınlıkus raporu, “lılık”çılara karşı olan “lık”çı bir Kurulos üyesi tarafından zorla önünden alınarak yırtılıp atılmış...

            Sonu gelmeyen TV’yus tartışmalarının birinde filozof Oranus baklayı ağzından çıkarmış: “Yok arkadaş” demiş; “Ya ‘abderalı’ yerine ‘Abderalılı’ dersiniz ya da üst kimliği ‘Baskınlı’ olarak değiştirirsiniz!...” Lâkin Oranus’un baskın ortağı Kabos buna itiraz ederek üst kimlik “İbrahimli” olsun diye tutturmuş... Sonunda “lılıkçılar”, eski tüfek “liberoslar”ın desteğiyle Abderalı üst kimliği yerine alavere dalavere “Apteralı-Kapteralı” üst kimliğinin olması gerektiğini söylemişler...

X X X

            Tarihçi Heredot, Abderalı filozof Demokritus’un ölümüne sebep olan olayın bu “lılık” tartışması olduğunu söylüyor. Heredot’a göre, gülmekten çatlayarak ölen filozof Protagoros imiş. Gülen filozof Demokritus, sabaha karşı TV’yus programında “lılıkçı”ları seyrederken “budalaca” iddialar karşısında kahrından ölmüş. Son nefesinde “lılılı” diye mırıldandığı duyulmuş.

X X X

            Ünlü tarihçi İlberiyus, Abderalılar ile Kapteralılar’ın, bu tartışmaların tamamen dışında kalarak Abdera’da kardeşçe yüzyıllar boyunca huzur içinde yaşadıklarını yazar. Tâ ki, Abdera’yı kurbağalar istilâ edinceye kadar...

 
 
ANA SAYFA YAZILAR GENEL LİSTESİ 2004 YILI YAZI LİSTESİ