Abdera’da Gladyos

  

            Sevgili okuyucularım, bana ulaşan mesajlardan, Radikal okuyucularının da bizim sevimli fakat o derece budala Abderalıların maceralarından hoşlandıkları anlaşılıyor. Bu Pazar sizleri yeniden 2500 yıl öncesine götürecek ve M.Ö. 506 yılının ilkbaharında Abdera’da olup bitenleri anlatacağım.

            Geçen gün değerli dostum üstâd İlberyus, laubali Homeros’un, yeni keşfettiği ‘Abdera’da Entrikos’ kitabının son bölümüyle çıkageldi. Kitapta, ‘gladyatör’ün aslında ‘gladyos’ sözcüğünden geldiği, bunun da Roma ordusundaki genç subayların lideri olan ‘Gladyos Vatankurtaranus’tan alındığı yazılıydı.

            Abdera’nın Büyük Sorunu: Turbanyus

            Efendim, bildiğiniz gibi M.Ö. 6. yüzyılda Eski Yunan’daki şehir devleti Abdera’da, Ampuloslar seçimleri kazanarak iktidara gelmişler. Lâkin bir türlü muktedir olamamışlar. Çünkü Abdera’da gerçek güç, halkın inandığı Apollo’ya karşı Laicus’un egemenliğini savunan Jakobenyus’lardaymış. Turbanyusçu ve demoskratosçu Ampuloslar, Abdera Senatosu’ndaki sandalyelerin üçte ikisine sahip bulunmalarına rağmen Turbanyusu serbest bıraktırmayı başaramamışlar.

            Bahar gelince Ampuloslar’ın Turbanyus aşkları kabarır, buna mukabil muhalefetteki Okoslar’ın kışkırtmasıyla başta Laicus’un yılmaz savunucusu Kral 10. Sezeryus olmak üzere bütün anti turbanyusçu generalyuslar, Jimnazyum Başkanı, rektöryuslar ve hukuktayuslar Ampuloslara karşı veryansın ederlermiş. Öyle ki, bir defasında Kral Sezeryus, generalyusların okuluna giderek Abderalıların Apollo mabetlerine gitmelerinin yasaklanabileceği tehdidini savurmuş.

            Jakobenyuslar korosu Abdera’da çok etkiliymiş. Medyoslar ellerindeki kaynana zırıltılarıyla ortalığı karıştırırlarken jimnazyumun ve hukuktayusların laicusçuları, cübbeyuslarını giyip sokaklara fırlarlarmış. Senato seçimlerini hiç kazanamamış Okoslar ise generalyuslar sayesinde iktidara gelme hayalleri kurarlarmış.

            Ampulos’lu Tayyibus’un Öfkesi

            Efendim, ünlü Abderalı filozof Demokritos, gülme krizleri geçirerek Turbanyus sorununu arkadaşı Protagoras’a anlatmış. Homeros’un ünlü ‘Turbanya’ destanında nakledildiğine göre, bütün mesele turbanyusun bağlanmasında düğümleniyormuş. Eğer turbanyus boynu kapatacak şekilde başın üstünden iğnelenerek bağlanırsa Laicus’a aykırı, başın altından düğümlenerek bağlanırsa Laicus’a uygun kabul ediliyormuş. Homeros, bu anlaşmazlığın, tarihin kaydettiği en budalaca anlaşmazlık olduğunu, bunun da ancak Abdera’da olabileceğini yazar.

            Bu arada, Ampulosların lideri Tayyibus, bu gelişmeler karşısında sık sık öfkelenip ampulünü patlatırmış. Tayyibus, Kral Nâibi olduğunu ve iktidarda bulunduğunu unutur; Okosların lideri Denyos’un oyununa gelerek gerilimin devamına uygun şekilde davranırmış. Tayyibus, her önüne uzatılan mikrofonusa konuşur, Denyos’a ve Medyos’a verip veriştirirmiş. Diğer taraftan, Abdera’nın ekonomik gelişimi için sık sık başkent Ancora’dan ayrılan Tayyibus, oturduğu sandalyenin jakobenyuslar tarafından altından çekildiğini farketmezmiş.

            Buna karşılık Tayyibus, servetlerine servet kattığı Abdera’nın zenginler kulübü Tüsiados’a da bir türlü yaranamazmış. Tüsiados, bir yandan paraları istiflerken, bir yandan da Ampulosları ‘Laicus düşmanı’ olarak ilan etmekten geri durmazmış...

            Abdera’da Komployus

            Efendim, antik çağların ciddî tarihçisi olarak bilinen Heredot, M.Ö. 506 yılının Mayıs ayının 17. gününde, Danıştayos’a yapılan saldırının, Abdera tarihinin dönüm noktası olduğunu zikreder.

            Buna göre, Kral Sezeryus’un, turbanyusla mücadele için icat ettiği ‘kamusalus alanus’un sınırlarını genişleten Danıştayos üyelerine yapılan saldırı sonunda, ‘irticayus’un hortladığını söyleyen Sezeryus ve Denyos ikilisinden sonra bütün jakobenyuslar ayaklanarak Tayyibus’u ve Ampulosları ‘katil’ olarak suçlamışlar. Hatta bu arada demoskratosa inandığı bilinen generalyusların başını da, Abdera icadı ‘dolmuş’a bindirmişler. Medyos’un da yardımıyla öylesine bir gürültü koparmışlar ki, bilcümle tatlıcı ve şerbetçi dernekleri, yağcılar, solcular, ulusalcılar ve de vatankurtaranuslar meydanlara dökülüp ‘Laicus elden gidiyor’ âvâzeleriyle rastladıkları ampulosları söndürmeye çalışmışlar.

            Lâkin, saldırgan yakalanıp da arkasından Romalılar’ınkine benzeyen bir gladyos örgütü ortaya çıkınca az kalsın küçük dillerini yutacaklarmış.

            Heredot’un verdiği bilgiye göre, Tayyibus’un 11. Abdera Kralı olarak seçilmemesi için bir komployus düzenlenmiş.

            Abdera’da Gladyos

            Efendim, Turbanyus savaşlarına son vermek ve Ampulosları Apollo Tapınağı’na hapsetmek için, meğer Roma İmparatoru II. Buşus’un desteğiyle, Abdera’da bir gladyos örgütü kurulmuş. Abdera’da huzuru bozarak darbe ortamını hazırlamak için emekli gladyatörlerden oluşturulan çetoslar terör eylemleri gerçekleştirmişler. Buşus’un niyeti, Ampulosları iktidardan indirerek darbecilerle birlikte Pers İmparatorluğu’na saldırmakmış.

            Lâkin filozof Demokritos’un ortaya çıkardığı gladyos, hedefine ulaşmadan yakalanmış.

            Tabiî, bu arada olan Abdera halkına olmuş ve Abdera ekonomisi karışmaya başlamış...

X X X

            Üstâd İlberyus, bana ‘Mîrim, bu Abderalılar gerçekten çok budala insanlarmış. Bak bizim memleketimizde hiç böyle saçmalıklar yaşanıyor mu?’ dedi.

            ‘Haklısın üstâd’ diye cevap verdim. .

ANA SAYFA YAZILAR GENEL LİSTESİ 2005 YILI YAZI LİSTESİ